Żądamy upublicznienia rejestru umów cywilnoprawnych przez jednostki sektora finansów publicznych!

Wicemarszałek Stanisław Tyszka przedstawił w poniedziałek projekt ustawy o obowiązku upublicznienia rejestru umów cywilnoprawnych przez wszystkie jednostki sektora finansów publicznych. To kolejny projekt  w ramach akcji #PoniedziałekWolności.

Projekt ustawy zakłada nowelizację ustawy o finansach publicznych w duchu większej jawności i przejrzystości finansowej działania jednostek sektora publicznego. W tym celu rozszerza on katalog form realizacji zasady jawności finansów publicznych poprzez nałożenie obowiązku publikacji rejestrów umów przez jednostki sektora finansów publicznych. Zgodnie z art. 9 ustawy, należą do nich m.in. organy władzy publicznej, w tym organy administracji rządowej, organy kontroli państwowej i ochrony prawa oraz sądy i trybunały, jednostki samorządu terytorialnego oraz ich związki, jednostki budżetowe (np. Urzędy Skarbowe), samorządowe zakłady budżetowe (np. Miejskie Zakłady Komunikacji), agencje wykonawcze (np. Agencja Mienia Wojskowego), a także ZUS, KRUS, NFZ, samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej, uczelnie publiczne oraz państwowe i samorządowe instytucje kultury (np. biblioteki publiczne).

Zasada jawności finansów publicznych wywodząca się z art. 4 ust. 1 oraz art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jest uszczegółowiona w art. 34 ustawy, w którym wskazano poszczególne formy jej realizacji. Wśród nich brakowało do tej pory takiej, która realnie pozwoliłaby na powiązanie zakresu zadań wykonywanych przez konkretną jednostkę sektora finansów publicznych ze sprawowaną przez nią gospodarką środkami publicznymi. Cel ten realizuje proponowany przez wnioskodawców obowiązek publikacji rejestrów umów.

Według wnioskodawców w rejestrze umów powinno zamieszczać się informacje o umowach zawartych w każdej formie w szczególności: numer, datę i miejsce zawarcia umowy, okres obowiązywania umowy, oznaczenie stron, przedmiotu i wartości przedmiotu, informacje o źródłach i wysokości współfinansowania przedmiotu umowy, informacje o uzupełnieniu lub zmianie umowy, jak również odstąpieniu od niej lub jej wypowiedzeniu.

Wnioskodawcy chcą także, aby jednostki te dążyły do udostępniania w rejestrze umów cyfrowych skanów umów. Informacje w rejestrze umów zamieszczane mają być bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od daty zawarcia umowy.

Warto podkreślić, że rejestr umów jest instytucją zapewniającą jawność finansów publicznych znaną ustawodawstwom innych państw Europy. Na Słowacji funkcjonuje jeden centralny rejestr umów zawieranych przez odpowiedniki polskich jednostek sektora finansów publicznych, a skutkiem braku publikacji umowy jest wstrzymanie jej obowiązywania. Podobne rozwiązanie funkcjonuje także  w prawie czeskim.

Projekt ustawy to kontynuacja akcji zapoczątkowanej przez wicemarszałka Stanisława Tyszkę, która polega na składaniu wniosków do władz gmin w całej Polsce o publikowanie rejestrów umów i umieszczanie ich w Biuletynie Informacji Publicznej, tak aby każdy Obywatel mógł się bez trudu z nimi zapoznać. Do tej pory Tyszka wysłał 515 wniosków, a na jego prośby odpowiedziało dotychczas pozytywnie 7 gmin z województwa mazowieckiego, które upubliczniły rejestry na swoich stronach internetowych. Analogiczne wnioski do gmin w swoich okręgach wyborczych wysłane zostały także przez pozostałych posłów Kukiz’15.

Inicjatywa ustawodawcza Kukiz’15 to już dziewiąta propozycja ogłoszona w ramach akcji #PoniedziałekWolności, polegającej na cotygodniowym przedstawianiu projektów ustaw, które mają poszerzyć sferę wolności Obywateli lub ograniczać biurokrację. Projekty poprzednio zgłoszone w ramach Poniedziałku Wolności to likwidacja gabinetów politycznych w samorządach oraz Polskiej Organizacji Turystycznej, wprowadzenie najprostszej deklaracji VAT w Europie, obniżenie VAT na e-booki, e-prasę i ubranka dziecięce, a także zniesienie akcyzy na samochody osobowe. Na ostatnim posiedzeniu Sejmu do dalszych prac w komisji zostały skierowane projekty o najprostszej deklaracji VAT w Europie oraz dniu podatkowym.